Giresun ili Şebinkarahisar ilçesi |
|---|
Şebinkarahisar Genel Bilgi
Şebinkarahisar Kalesi İlçenin güney ve güneydoğu yönünde Hacikayasi diye isimlendirilen bazalt bir tepe üzerinde yükselir.Üzerine oturduğu toprak zeminden kale 200-450 m. Yüksekliktedir.kalenin bati yönü nispeten çıkışa elverişli ,diğer yönleri uçurumdur.Diş kale iç kalenin bati ve güney bölümünde 21.yy. baslarında kadar yetmiş kadar ev mevcuttu.1915 Ermeni isyanı ve ondan sonraki zamanlarda evler ve cami tamamıyla tahrip edilmiştir.1920’lerden sonra hazine arayıcıları nedeniyle temellerde ortadan kaldırılmıştır. Kule denilen iç kale yüksek duvarlardan ve surlardan oluşmuştur. Burada üç katli bir saray ve kaya içerisine oyulmuş bir zindan mevcuttur.Dış kaleye giriş tek yol iki kapı ile ,iç kaleye giriş tek kapı ile sağlanmıştır.Dis kalenin hemen her yönünde sarnıçlar yer almıştır.Yapilan incelemeler ve mimari tarzından anlaşıldığı üzere kale Romalılar tarafından yaptırılmıştır.Elde edilen bilgilere göre kale Bizans ile Araplar ve Selçuklular arasındaki savaşlarda daha sonra Anadolu Beyliklerinin kendi aralarındaki savaşlarda yöre halkına sığınak görevi üstlenmiştir.
Sosyal ve ekonomik yapi Şehrin ilk kuruluş yeri olan Isola (Güne yören) köyüdür .Romalılara kadar bölgenin en önemli yerleşim yeri olan Isola sehri Romalılardan itibaren önemini gittikçe kaybetmeye başlamıştır.Pont kralligini ortadan kaldıran Roma Kumandanlarından Pompesyüs tarafından bugünkü Bayram Köyün bulunduğu yerde kurulan Nikopolis gittikçe büyüyerek bölgenin en önemli yerleşim merkezi olmuştur.M.S. 395 tarihinde Roma İmparatorluğun ikiye ayrılması ile Anadolu Bizans İmparatorluğuna katilmiş ve Nikopolis şehrinin adi Mavrakastoron olarak değiştirilmiştir. M.S. VI. Yüzyılın sonlarında Roma İmparatoru Teodos'un son zamanlarında Orta Asya'dan gelen Peçenek ve kuman Türkleri Anadolu'nun içlerine kadar ilerlemiş ve bir müddet Orta Dogu Anadolu'yu ellerine geçirmişlerdir.Türkler zamanında Şebinkarahisar'ın bulunduğu yere Elgün veya Keygun ismi verilmiş bu topraklar yeniden Romalılar eline geçince Keygun kelimesi Kögonya sekline dönüşmüş ve böyle anılmıştır. Anadolu Türklerin eline geçtikten sonra uzun yıllar Şebinkarahisar yeniden Keygune olarak adlandırılmış, bilahare kalesine istinaden şehrin ismi Karahisar sekline dönüşmüştür.1473 yılında Fatih Sultan Mehmet Otlukbeli Savası'ndan sonra İstanbul'a dönerken Şebinkarahisar'a uğramış ve üç gün kaldığı bu şehre Karahisar-i Sarki adini vermistir. 1924 yilina kadar sehrin ismi Karahisar-i Sarki olarak kalmis ,11 Ekim 1924 tarihinde Şebinkarahisar'a gelen Mustafa Kemal Atatürk bu ziyaretlerinde ilçenin ismini Şebinkarahisar olarak değiştirmiştir. Şebinkarahisar Türklerin eline geçtiği 1075 tarihinden 1473 yılına kadar 410 yıllık müddet zarfında beylik seklinde idare edilmiştir. Şebinkarahisar Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldığı 1478 yılından 1515 yılına kadar Amasya vilayetine bağlı kalmıştır.1515 yılında Trabzon ,Canik ve Şebinkarahisar Livalari birleştirilerek Erzincan'a bağlanmıştır.1538 yilina kadar Erzincan vilayetine bagli kalan Sebinkarahisar ,bu tarihte Erzincan'dan alınarak tekrar Amasya vilayetine bağlanmıştır.1553 tarihine kadar Amasya vilayetine bagli kalan Şebinkarahisar, 1553 tarihinde Amasya vilayetinden alinarak Erzurum'a baglanmistir.1805 yilina kadar iki buçuk asir Erzurum'a bagli kalan ilçe ,1865 tarihinde Erzurum'dan alinarak Trabzon'a bağlanmıştır.Ayni tarihte Giresun ,Ordu ve Gölköy'de Şebinkarahisar Sancagina bağlanmıştır.Yeniden yapilan düzenlemede 1865 yilinda Şebinkarahisar Trabzon'dan alinarak Amasya ve Tokat Sancagi ile birlikte Sivas'a baglanmistir.Sebinkarahisar Vilayet haline getirildigi 1923 yilina kadar Sivas'a bagli kalmistir Şebinkarahisar ,tarihi içinde pek çok yangın atlatmıştır. 1.Dünya Savasi yillari sirasinda yerli Rum ve Ermenilerin ihanetleri ile isyanlar çikmis, 1915 Ermeni Isyani ile sehir yikilip yakilmistir. Kurtulus Savasinin kazanilmasindan sonra 1923 yilinda livalarin il yapilmasina karar verilmis ,bu karar neticesinde o günlerde liva olan Sebinkarahisar'da il yapilmis ancak 1933 yilinda Ilçe durumuna getirilerek Giresun iline baglanmistir. Sebinkarahisar Kalesi Ilçenin güney ve güneydogu yönünde Hacikayasi diye isimlendirilen bazalt bir tepe üzerinde yükselir. Üzerine oturdugu toprak zeminden kale 200-450 m. Yüksekliktedir.kalenin bati yönü nispeten çikisa elverisli, diger yönleri uçurumdur. Dis kale iç kalenin bati ve güney bölümünde 21.yy. baslarinda kadar yetmis kadar ev mevcuttu. 1915 Ermeni isyani ve ondan sonraki zamanlarda evler ve cami tamamiyla tahrip edilmistir. 1920’lerden sonra hazine arayicilari nedeniyle temellerde ortadan kaldirilmistir. Arazi ve yerlesim yerleri bakimindan Kelkit Vadisinin sosyal hayata etki ettigi söylenebilir. Genellikle toplu yerlesimin ve tarim hayatinin egemen oldugu Sebinkarahisar ,bagli oldugu Giresun’a nazaran bu yönüyle farklilasir. Daha çok Iç Anadolu’nun özelliklerine ve sosyal düzenine sahiptir. Komsuluk iliskilerinin yüksek düzeyde olmasi, ikili münasebette toplumsal deger ve normlarin geleneksel degerlerin özel önem tasimasi, adli vakalarin sayisini azaltmaktadir. Il merkezi ile arasinda ulasim sorunu bulunan Sebinkarahisar, beklenen ekonomik canliligi kazanamamistir. Ilçenin 41 bin 185 hektar ekilebilir tarim arazisi olmasina ragmen bunun ancak 21 bin hektarini kullanilabilmektedir. Ilçemize 1999 yilinda kurulmus olan Sebinkarahisar Meslek Yüksekokulu aradan geçen 8 yil zarfinda Türkiye'nin en fazla bölüme sahip meslek yüksekokullari arasina girmis, ilçemiz de 2000 e yakin yüksekokul ögrencisinin olmasiyla birlikte canlilik daha da artmistir. Ilçe sinirlari içinde yer alan Kiliçkaya Baraji balikçilik ile ekonomik gelismeye önemli katkida bulunmaktadir. Yörede diger bir ekonomik faaliyet ise ariciliktir. 1988 yili verilerine göre ilçedeki kovan sayisi 10 bin civarinda bulunmaktadir. Bu durum ilçede bal sektörünün olusmasina sebep olmustur. Ilçede süt fabrikasi, 32 kadar sirket ve irili ufakli 450 kadar esnaf ticari faaliyettedir. Ayrica eskiden kalma madencilik gelenegi devam etmekte olup ,Tutak Dagi civarinda Kursun-Çinko madenleri çikarilmaktadir. Ekonomik faaliyetleri bakimindan bir diger kaynakta hayvanciliktir. Hayvanciligin önem kazanmasindaki etken yem ihtiyacini karsilayacak arazinin bulunmasinin yaninda bol otlaklariyla hayvanciliga müsait olan yaylalarin varligidir. Kültür ve Turizm Oguz Türkmen boylarindan Kinik; Çavdur, Çepni, Kargun ve Solur adlarinin anilip yasandigi Sebinkarahisar, Türk kültür ve degerlerinin yasadigi önemli yerlerden birisidir. Avutmus Mahallesi Beyramsah Camii Selçuklu döneminin varligini haber verirken, Sebinkarahisar Kalesinin girisinde bulunan Tashanlar ve hemen karsisinda duran Fatih Camii Osmanlilarin bu bölgede söz sahibi oldugunu ifade eder. Gerek turizm, gerekse kültürel varoluslarin ifadesi olan bu önemli eserler ailesine daha çoklarini katmak mümkündür. Nitekim Sebinkarahisar Kalesi, Tamzara camii, Kadioglu Camii, Tas Mescid, Kursunlu Camii, Topal Mehmet Pasa Hamami, Avutmus Hamami, Tamzara Hamami, Kursunlu Çesmesi, Zeynube Hatun Çesmesi, Eyvan Çesme, Müftü Efendi Çesmesi, Hüseyin Efendi Çesmesi, Haci Yakup Çesmesi, Alay Çesmesi, Süleymanaga Çesmesi, Perteviyal Çesmesi ve Perteviyal Müzesi ile Atatürk Müzesi Sayilabileceklerin en önemlilerindendir. Sebinkarahisar’daki Milli Kültür varliklarinin zenginligi, kültürel yasamin zenginligini verir. Bu yerlerde Selçuklu’lardan Osmanli’ya ve oradan Cumhuriyet Türkiye’sine bir yol izlemek yasanilan kültürel akis yönünü bize haber vermektedir. Diger taraftan geçmiste Türklerin disinda öteki Hiristiyan toplumlari da bagrinda yasatan Sebinkarahisar, bu dönemin özelliklerinden de izler tasir. Turizm açisindan görülmeye deger Licese Kilisesi, Tashan Kilisesi, Asarcik Kilisesi ve Meryemana Manastiri gezip görülecek yerlerdendir.
ATATÜRK Müzesi Atatürk’ün 11 Ekim 1924 yilinda Sebinkarahisar’i ziyaretlerinde bir gece kaldiklari ve Tüfekçizade Mustafa Ertem’e ait ev bilahare restore edilerek müze haline getirilmistir. Sebinkarahisar’in geleneksel yapi özelligi tasiyan ev iki katlidir. Mahalli yapi malzemesi kullanilmistir. Bina Maliyece istimlak edilmis ve Karayollari Genel Müdürlügünce “100. yil Kutlama “ programi çerçevesinde 3 Milyon Tl. harcanarak restore edilmistir. 1982 yili içerisinde yapilan çalismalar ile 11 Ekim 1982 tarihinde Atatürk’ün ilçeye gelislerinin 58. yildönümünde müze olarak ziyarete açilmistir. Fatih Camii Fatih Sultan Mehmet tarafindan 29 Agustos 1473 tarihinde Oltukbeli Savasini kazandiktan sonra Sebinkarahisar’a gelislerinde yapilmaya baslanmis ve 5 yilda tamamlanmistir. Cami iki defa yanmistir. 1888 yilinda Mutasarrif Rasip Pasa ile Defterdar Mahmut Nedim’in öncülügü ile bu günkü sekline getirilmistir. Fahreddin Behramsah Camii Ilçemizin Avutmus mahallesinde bulunan cami, Mengücek Hükümdari Fahreddin Beyramsah adina oglu Muzafferüddin Mehmet tarafindan XII. Yüzyilda insa ettirilmistir. Ayrica bu caminin diger bir özelligi de Giresun ili sinirlari içerisindeki yapim yili itibariyle en eski camidir. Tashanlar XVII.yüzyilda Sebinkarahisar Sipahi Reisi Taban Ahmet Aga tarafindan yaptirilmistir. Kale ve orta mahalleye giden yolun sag ve solunda yer alan ve kagir bedesten yapilan bu binalar 1939 depremine kadar bozulmadan durmakta idi. 1915 tarihinden 1939 tarihine kadar cezaevi olarak kullanilan bedestenler kismen depremden ve geri kalan tas, demir ve kursunlarina sebep insanlarca tamamen tahrip edilmistir. Istiklal Çesmesi Sebinkarahisar eski belediye binasinin karsisinda yer alan çesme daha sonra Cumhuriyet meydanina getirilmistir. Dört tas sütünün tasidigi ahsap bir monoblok silindir bir tastan olusmustur. Çesme Kurtulus Savasinin anisina ve Cumhuriyetin kurulusuna izafeten 1927 yilinda Belediye Baskani Hüsnü Bey tarafindan yaptirilmistir. Meryemana Manastiri Ortaçagdan kalma manastir, Ilçe merkezine 11 km. uzaklikta ve sehrin dogusunda Kayadibi Köyündedir. Yapi olarak yekpare bir kayanin içerisine oyularak oturtulmustur. Dört katlidir ve dördüncü kati kilisedir. Ilk üç katta çesitli hizmetlere elverisli 32 odasi vardir. Cografi Durum Fiziki Özellikleri Sebinkarahisar, Kuzey Anadolu’nun Dogu Karadeniz Bölgesinde Kelkit Yöresi ile Giresun daglari arasinda bulunmaktadir. Dogusunda 1618 Km2 yüzölçümü ve 1400 rakimli Alucra ilçesi, kuzeyinde 820 Km2 yüzölçümlü ve 50 metre rakimli Dereli ilçesi, güneyinde 1665 Km2 yüzölçümlü ve 950 metre rakimi ile Susehri ilçesi ve 968 km2 yüzölçümlü 800 metre rakimli Koyulhisar ilçeleri vardir. Ilçenin yüzölçümü 1378 km2 rakimi ise 1405 mt. 4290 fit'tir. Enlem: 40 18Kuzey Boylam: 038 24Dogu Iklimi Sebinkarahisar, Dogu Karadeniz Bölgesinde bulundugu halde, iklim bakimindan Orta Anadolu Iklim özelliklere benzer nitelikler tasir. Daha çok geçis iklimi(Karadeniz ardi iklimi) denilen Bolu'dan Sebinkarahisar'a uzanan seritte bulunan yerlerde yasanan iklimdir. Yazlar sicak ve kurak, kislar soguk ve kar yagisli geçmektedir. En fazla yagis sonbahar'da düsmektedir. Kiyi seridine paralel olarak uzanan yüksek daglar denizden gelen nemli ve bol yagisli rüzgarlari tutarak iç kisimlara geçmesini engeller. Bu nedenle ortalama yagis miktari kiyi seridinde 1300mm. astigi halde iç kesimlerde 550-750 mm.ye düser. Bitki Örtüsü Sebinkarahisar ilçemizin 1378 km2 lik yüzölçümünün 35.568 hektar ile %24 ünü tarla arazisi, 3295 hektar ile %24 ünü Bag-bahçe arazileri, 1054 hektar ile %1 ini sebzelik araziler, 3954 hektar ile %2.8 ini çayirlik arazi, 21.747 hektar ile %15.8 ini mera ve yaylalar, 6590 hektar ile %4.8 ini fundalik araziler ve 9.385 hektar ile %7.1 ile ormanlik arazi ve 55.680 hektar ile %42.1 ini kullanilmayan araziler teskil etmektedir. Akarsulari Avutmus irmagi, Egribel sirtlarindan ve Asarcik Yaylasindan çikarak Arzuman mevkiinde Sehirsuyuna karisir. Uzunlugu 20 km.dir. Sehir Suyu, Alucra’nin Karabörk sirtlarindan çikar ve Manastir suyu ile birlestikten sonra Tönük Köyünün yani basinda Kelkit irmagina karisir. Ilçemiz içindeki uzunlugu 40 km.dir. Darabul suyu, Sariçiçek Yaylasindan çikar, dar vadilerden geçerek Güvercinlik köyünün karsisinda Kelkit irmagina karisir. Uzunlugu 20 km.dir. Çat suyu, Karagöl daglarinin eteklerinden çikar, dar ve Derin vadilerden geçerek Kelkit irmagina karisir. Kelkit Irmagi; Ocaktasi ve Kayali Köyleri sinirlarinda ilçenin sinirlarina giren Kelkit irmagi dogudan batiya dogru akar. Ilçemiz sinirlari içerisindeki uzunlugu 40 km.dir ve üzerinde dört köprü bulunur. Ulasim Sebinkarahisar ilçemizin diger merkezlerle ulasiminda iklim ve arazi yapisi ve yeterince ilçemize eginilmemesi nedenlerinden dolayi özellikle kis aylarinda zorluklar çekilmektedir. Yogun kis sartlarinda özellikle Giresun ili ile irtibati saglayan 2200 rakimli Egribel geçidinin zaman zaman kar ve buzlanma nedeni ile kapanmasi ulasimi engellemektedir. Sebinkarahisar, Il merkezi ile 118 km., Alucra ilçesi ile 50 km., Sivas-Susehri ilçesi ile yaklasik 55 km. mesafede bulunmaktadir. |
Anasayfa



Bugün: 0
Dün: 0
Genel: 2704
Ziyaretciler : 11
Üyeler : 0
Toplam: 11



